Witaj!

Ten serwis poświecony jest pszczołom. Znajdziesz tutaj informacje dotyczące chorób pszczół i szkodników im zagrażającym. W poszczególnych artykułach znajdziesz informacje jak zapobiegać i zwalczać czynniki niszczące twoją pasiekę.

Witaj!

Ten serwis poświecony jest pszczołom. Znajdziesz tutaj informacje dotyczące chorób pszczół i szkodników im zagrażającym. W poszczególnych artykułach znajdziesz informacje jak zapobiegać i zwalczać czynniki niszczące twoją pasiekę.

Witaj!

Ten serwis poświecony jest pszczołom. Znajdziesz tutaj informacje dotyczące chorób pszczół i szkodników im zagrażającym. W poszczególnych artykułach znajdziesz informacje jak zapobiegać i zwalczać czynniki niszczące twoją pasiekę.

Witaj!

Ten serwis poświecony jest pszczołom. Znajdziesz tutaj informacje dotyczące chorób pszczół i szkodników im zagrażającym. W poszczególnych artykułach znajdziesz informacje jak zapobiegać i zwalczać czynniki niszczące twoją pasiekę.

Witaj!

Ten serwis poświecony jest pszczołom. Znajdziesz tutaj informacje dotyczące chorób pszczół i szkodników im zagrażającym. W poszczególnych artykułach znajdziesz informacje jak zapobiegać i zwalczać czynniki niszczące twoją pasiekę.

 

Czerwienie trutowe matki

Do chorób o niewyjaśnionej etiologii należy czerwienie trutowe matek i choroba tworzenia kłębu. Na temat przyczyn tych chorób można znaleźć w piśmiennictwie wiele hipotez. Czerwienie trutowe matki — Infecundatio femelle. Choroba polega na składaniu przez matki niezapłodnionych jajeczek do komórek pszczelich. Rozwijające się larwy na skutek nieodpowiedniego karmienia giną lub są niedożywione. Larwy nie mieszczą się w komórkach pszczelich plastra, i dlatego woszczarki nadbudowują komórki. Robotnice zasklepiają czerw wypukłymi wieczkami, w następstwie czego na komórkach plastrów tworzą się charakterystyczne garby. Etiologia. Czerwienie trutowe matki może występować fizjologicznie, przejściowo u młodych matek oraz u matek starszych po wyczerpaniu zapasu plemników w zbiorniczku nasiennym. Patologiczne czerwienie matek jest następstwem urazów mechanicznych układu rozrodczego, zamierania plemników na skutek zaziębienia oraz procesu zakaźnego, najprawdopodobniej natury wirusowej w układzie rozrodczym matki. Strutnienie matek na tle zakaźnym występowało powszechnie w 1963 r. w Szwajcarii. Chorowały jednoroczne i dwuletnie matki ras rodzimych, rasy włoskiej i matki nierasowe. Czynnik zakaźny zakażał wszystkie tkanki pochodzenia ektodermalnego (zbiorniczek nasienny, nabłonek jajowodu, pochwy i gruczołu Dufour’a, nabłonek jelita tylnego, cewek wydal- niczych, enocyty ciała tłuszczowego, nabłonek tchawek, komórki nerwowe, gruczoły wydzielania wewnętrznego i gruczoły ślinowe). W jądrach zakażonych narządów występowały ciałka wtrętowe o średnicy 5^8 pm. Obserwowano również uszkodzenie plemników w zbiorniczku nasiennym matki (obrzęk główek plemników, utrata ruchliwości). Objawy. Charakterystycznym objawem jest pojawienie się na plastrze czerwia garbatego zwartego. Czerw usytuowany jest w części środkowej plastra w kształcie koła lub elipsy. Zamarłe larwy są wiotkie, konsystencji mazisto-wodnistej. Wydzielają one słabo kwaśną woń i dają usunąć się z łatwością z komórek. Z larw, które przeżyją, rozwijają się karłowate trutnie. Zwalczanie i zapobieganie. Wskazana jest jak najszybsza wymiana matki. Plastry z czerwiem garbatym należy usunąć z gniazda. Można po ścięciu zasklepów podać plastry silnej rodzinie do oczyszczenia.

Spiroplazmoza

Jest chorobą zakaźną pszczół, którą wywołują mikoplazmy z rodzaju Spiroplasma. Chorobę opisał po raz pierwszy Clark w 1976 r. Etiologia. Spiroplazmy izolowane od pszczół rosną dobrze na standardowych podłożach bulionowych stosowanych do hodowli mikoplazm (podłoże GIBCO) oraz na podłożu płynnym stosowanym do hodowli tkanek moskita wg Singh a z dodatkiem 20% surowicy płodu cielęcia. Tworzą one nitki o wymiarach 2÷10 X 0,7÷1,2 um. Długość komórek wzrasta wraz z wiekiem hodowli lub czasem trwania zakażenia. W starych hodowlach występują rozgałęzione formy nitkowate. Na zakażenie doświadczalne bardzo podatne są robotnice i matki. Przebieg i objawy. Zakażenie szerzy się za pośrednictwem chorych pszczół oraz najprawdopodobniej pyłku i nektaru zanieczyszczonego mikoplazmami. Mikoplazmoza występuje wczesną wiosną i osiąga maksymalne nasilenie w maju i czerwcu. W pasiece choruje 20÷80% rodzin, przy czym choruje niewielka liczba pszczół w rodzinie. Chorują robotnice; trutnie i matki, czerw zaś nie choruje. Choroba przebiega łagodnie wśród objawów osłabienia i niechęci do pracy. Rozpoznanie. Jest możliwe na podstawie badania bakteriologicznego hemolimfy chorych i martwych robotnic i trutni pobranych z wejścia do ula. Hemolimfę należy posiać na podłoża służące do izolacji i namnażania mikoplazm, najlepiej na podłoże GIBCO. Zwalczanie i zapobieganie. Należy stosować ogólne zasady profilaktyki chorób zaraźliwych pszczół.

Riketsjoza

Jest to zakaźna choroba posocznicowa pszczół dorosłych wywołana przez riketsje. Riket- sjozę jako odrębną jednostkę chorobową opisał po raz pierwszy w 1964 r. Wille. Zazwyczaj towarzyszy ona chorobie zarodnikowcowej, chorobie roztoczowej, amebiazie oraz posocznicom wywołanym przez bakterie z rodziny Enterobacteriaceae, głównie Pseudomonas apisepticus, rzadziej Serratia, Aerobacter, Ervinia, Proteus i Providentia. Choroba występuje w okresie od maja do października. Etiologia. Riketsje patogenne dla pszczół (klasa Rickettsiales, rodzina Rickettsiaceaę) mają postać drobnych, lekko zagiętych pałeczek o wymiarach 0,1 X 0,33 jum. Zawierają kwas nukleinowy typu RNA i DNA oraz enzymy metaboliczne wrażliwe na działanie niektórych leków. Riketsje wybarwiają się metodą Giemzy i Macchiavello i nie rosną na podłożach bakteryjnych. W zakażonych tkankach występyją na komórkach lub w cytoplazmie komórek w formie pojedynczych pałeczek lub krótkich łańcuszków. Rozmnażanie odbywa się przez podział poprzeczny w specjalnych wakuolach. Szczepy izolowane od pszczół różnią się między sobą zjadliwością i wrażliwością na antybiotyki. Źródło zakażenia. Pszczoły zakażają się przez układ oddechowy, rzadziej przez przewód pokarmowy z pożywieniem lub za pośrednictwem pasożytów, które odżywiają się hemolimfą. Nie wyklucza się możliwości zakażenia przez uszkodzone mechanicznie błony międzysegmen- talne, oskórek lub błony otaczające stawy. Patogeneza. Riketsje po wniknięciu do hemolimfy namnażają się w komórkach ciała tłuszczowego. Po namnożeniu są uwalniane do hemolimfy i zakażają hemocyty. Hemolimfą zakażonych owadów ma zabarwienie mlecznobiałe. Liczba elementów komórkowych w hemolimfie ulega zmniejszeniu, niekiedy całkowicie ich brak. Objawy i przebieg choroby. Na wystąpienie choroby ma wpływ usytuowanie pni w zaciemnionych wilgotnych miejscach oraz choroby zakaźne, głównie choroba roztoczowa, zarodnikowcowa i posocznice. Chore pszczoły są niespokojne, osłabione, poruszają się z trudnością, często tracą zdolności lotne, pełzają z rozpostartymi skrzydełkami lub wywracają się na grzbiet i w tej pozycji giną. Niekiedy pszczoły są wybitnie łagodne (nie żądlą), ciągną odwłok po plastrach, tracą owłosienie (pszczoły czarne, połyskujące) i wydzielają nieprzyjemną woń. Pozostałe zdrowe pszczoły w rodzinie traktują je jak pszczoły rabujące. Choroba w zasadzie przebiega łagodnie. Przy długotrwałym przebiegu choroby, na skutek padania zbieraczek i pszczół pielęgnujących czerw, występują zaburzenia w wychowie czerwia. Rozpoznanie. Podstawą prawidłowego rozpoznania choroby jest wykazanib riketsji w komórkach ciała tłuszczowego oraz w hemolimfie w preparatach bezpośrednich barwionych metodą Giemzy lub Macchiavello, ewentualnie izolacja w hodowlach komórkowych. Za patognomoniczny objaw riketsjozy można przyjąć mlecznobiałe zabarwienie hemolimfy, w której najczęściej brak hemocytów. W preparatach z hemolimfy barwionych metodą Giemzy występują drobne, nieco wydłużone twory o średnicy 0,1÷1,3 pm, często zbite w masy. Rozpoznanie różnicowe. Należy w nim uwzględnić posocznicę wywołaną przez Pseudomonas apisepticus oraz inne posocznice bakteryjne. Ciało pszczół zakażonych Ps. apisepticus rozpada się po śmierci na części na skutek rozluźnienia połączeń chitynowych, mięśnie tułowia są czarne o konsystencji mazistej i wydzielają woń gnijącego mięsa. Badanie bakteriologiczne w kierunku Ps. apisepticus wypada dodatnio. Zwalczanie. Zaleca się przeprowadzenie podwójnego przesiedlania z podkarmieniem chorych rodzin ciepłym syropem cukrowym oraz przeniesienie pni na suchy, nasłoneczniony teren. Leczenie. Leczenie etiotropowe riketsjozy jest trudne ponieważ często wikłają ją inne zakażenia. Istnieją doniesienia o wyleczeniu rodzin po stosowaniu sulfatiazolu, streptomycyny i oksytetracykliny w dawkach identycznych jak przy zgnilcu złośliwym. W przypadku zakażeń mieszanych stosowanie antybiotyków może przyczynić się do rozwoju innych drobnoustrojów opornych na stosowane antybiotyki oraz grzybic. Zapobieganie. Pasieki należy usytuować na terenie suchym, nasłonecznionym. Według Fritscha i Bremera dodatek do pokarmu witaminy C lub kwasu cytrynowego w trakcie dokarmiania zimowego zmniejsza podatność rodziny na zakażenie.

Inwazje owadobójczych nitkowców

Inwazje nitkowców występują u pszczół rzadko i nie przynoszą większych strat. Opisano pasożytowanie na robotnicach, trutniach i matkach larw pasożytów z rodzaju Gordius (rodzina Gordiaceae) i Parachordodes tolosanus. Ciało tych pasożytów jest długie (7,5 mm), poskręcane i sztywne. Pszczoły zarażają się doustnie jajami lub cystami pasożyta. Zarażenie szerzy się za pośrednictwem wody i najprawdopodobniej nektaru. Larwy nitkowców pasożytują w jamie ciała. Chore owady zamierają podczas opuszczania ich ciała przez pasożytujące larwy. Zapobieganie polega na zaopatrzeniu pasiek w czystą wodę.

Inwazje obleńców

W ciele pszczół mogą pasożytować nicienie entomofilne z rodziny Mermithidae – struńce oraz owadobójcze nitkowce z rodziny Giordiaceae. Pewne znaczenie w patologii pszczół odgrywa inwazja struńców. Mermhydoza — Mermithidosis. Jest to choroba pasożytnicza wywołana przez struńce, w przebiegu której larwy pasożyta żerując w jamie ciała robotnic, trutni i matek powodują ich osłabienie i padanie Etiologia. Chorobę wywołuje Mermis nigriscens, M. albicans lub M. subnigriscens (typ Nermthelminthes, nadrodzina Mermithoidea, rodzina Mermithidae, rodzaj Mermis) i niektóre gatunki Agamermes. M. nigriscens występuje na terenie Szwajcarii, M. albicans w całej Europie. Struńce są robakami o wydłużonym okrągłym ciele (10÷20 mm) z zaokrąglonym przednim końcem i zaostrzonym ogonkiem. W rozwoju pasożyta występują trzy stadia: jajo, larwa i postać dojrzała. Samice po zapłodnieniu w ziemi składają jajeczka w wilgotnej ziemi lub płytkich zbiornikach wodnych. Zarażenie pszczół odbywa się przez zjedzenie jaj pasożyta. Pszczoły zarażają się za pośrednictwem wody zanieczyszczonej jajami. Patogeneza. Larwy struńców pasożytują w jamie ciała. Ich działanie chorobotwórcze polega najczęściej na mechanicznym uszkodzeniu narządów i tkanek żywiciela. U matek,w następstwie uszkodzenia jajników, występują zaburzenia w czerwieniu, a nawet zaprzestanie składania jajeczek. Dojrzewanie nicieni oraz ich rozmnażanie odbywa się w ziemi. W jednej pszczole może pasożytować od kilku do kilkunastu larw. Rozprzestrzenianie choroby. Pszczoły lotne zarażają się za pośrednictwem wody zanieczyszczonej jajami pasożyta. Robotnice przenoszą zakażenie w trakcie karmienia wodą trutni i matek. Przebieg i objawy choroby. Choroba występuje endemicznie i nie wywołuje większych strat. Największe nasilenie choroby przypada na sierpień, co wiąże się z występowaniem pasożytów i ich jaj na roślinach i w wodzie. Zarażone pszczoły są niespokojne, mają rozdęte i obrzękłe odwłoki. Czerwienie matek początkowo obniża się, później ustaje. Pszczoły giną podczas opuszczania ich ciała przez larwy pasożyta. Rozpoznanie. Jedynie sekcja parazytologiczna owadów uzupełniona badaniem mikroskopowym umożliwia prawidłowe rozpoznanie choroby. Badaniem mikroskopowym stwierdza się często w jamie ciała chorych owadów guzki z inkapsulowanymi larwami pasożyta. Zapobieganie. Najważniejszą rolę w zapobieganiu odgrywa zaopatrzenie pasiek w czystą wodę. Wskazane jest urządzanie w pasiekach wodopojów z bieżącą wodą.

Fizocefaloza

Inwazja larw muchy Physocephala jest chorobą pasożytniczą pszczół lotnych, którą wywołują larwy muchy P. vittata. Etiologia. Physocephala vittata (rząd Diptera, rodzina Conopidae) o długości ciała 11 mm, ma dużą okrągłą głowę z wysuniętym języczkiem, wysunięty i rozszerzony na końcu odwłok. Przednia część odwłoka jest zabarwiona na czarno, tylna na czerwono. Samice muchy składają jajeczka na pszczołach lub na kwiatach. Rozwijająca się ź jajeczka larwa wnika do tułowia przez błony międzysegmentalne i w organizmie żywiciela przechodzi przepoczwarzenie. Poczwarki o beczułkowatym kształcie i wymiarach 3,5 X 7,5 mm są ciemnobrązowe lub czarne. Pszczoły padają przed przepoczwarzeniem pasożyta. Patogeneza. Larwy Prittata odżywiają się hemolimfą i tkankami narządów wewnętrznych pszczół. Objawy. Choroba występuje na południu ZSRR, w lipcu i sierpniu. Chorują pszczoły lotne. Chore owady tracą zdolności lotne i giną w ulu lub poza ulem. Leczenia nie opracowano. Inwazja larw Drzewigi. Larwy muchy drzewigi Megasella rufipes pasożytują na czerwiu pszczół, rzadziej na dorosłych pszczołach. W piśmiennictwie spotyka się sprzeczne doniesienia ich szkodliwości. Svoboda uważa M. rufipes za saprofita, którego larwy żerują na martwych pszczołach. Inwazja larw Melaloncha ronnai Larwy Melaloncha ronnai pasożytują w tkankach pszczół zbieraczek. Choroba występuje na terenie Brazylii, gdzie powoduje znaczne straty w pasiekach. Po złożeniu jajeczek na powłokach pszczoły, po tygodniu rozwijają się larwy, które wnikają do odwłoka i pasożytują w narządach wewnętrznych. Przy zarażeniach niewielkiego stopnia, przepoczwarzenie odbywa się w żywicielu, przy dużym nasileniu inwazji poza żywicielem. Z chwilą przedostania się larw muchy do tułowia pszczół, pszczoły są niespokojne, tracą zdolności lotne i szybko padają. Obserwowano również rozwój pasożyta na martwych pszczołach. Do wystąpienia choroby usposabia ustawienie uli w miejscach wilgotnych i zacienionych.

Senotainiaza

Senotainiaza (inwazja muchy Senotainia) — Senotainiasis. Jest chorobą inwazyjną pszczół lotnych, którą wywołują larwy muchy Senotairtia tricuspis pasożytujące w tułowiu i odwłoku pszczół. Zarażone pszczoły padają po 27 dniach. Nasilenie choroby przypada na lipiec i sierpień. Wtedy bowiem pojawiają się masowo zapłodnione samice S. tricuspis. Senotainiaza występuje we Francji, Italii, Ameryce, Ukrainie i na wschodzie Polski. Opisał ją po raz pierwszy w 1924 r. Agnelloz-Nikoud. Etiologia. Senotainia tricuspis (rząd Diptera, rodzina Tachinidae) ma długość 6÷8 mm. Ciało owada zabarwione na kolor szarozielonkawy pokrywają gęste włoski. Przednia część głowy między oczami oraz czułki są żółte. W pasiece spotyka się zapłodnione samice, które usadawiają się na ścianach i daszkach uli i czatują na wylatujące pszczoły. Samica napada na lecącą pszczołę i składa żywe larwy na błonie łączącej głowę z tułowiem. Larwy o długości 0,17 X 0,7 mm, o wyraźnie zaznaczonej segmentacji zewnętrznej, przegryzają błonę między- segmentalną, wnikają do hemolimfy i z jej prądem są przenoszone do tułowia i odwłoka gospodarza. Larwy rozwijają się i odżywiają kosztem organizmu pszczoły. Dopiero po padnięciu pszczoły wnikają one do mięśni tułowia, a następnie do narządów wewnętrznych odwłoka, gdzie żerują. Po 6÷11 dniach larwa opuszcza martwą pszczołę i przechodzi przepoczwarzenie w ziemi. Cykl rozwojowy pasożyta trwa 15÷33 dni. Muchy zimują w ziemi w stadium poczwarki. Patogeneza. Larwy S. tricuspis odżywiają się hemolimfą, co prowadzi do osłabienia, utraty zdolności lotnych i padania pszczół. Przebieg i objawy choroby. Chorują wyłącznie pszczoły lotne. Nasilenie inwazji występuje w drugiej połowie lata, zwłaszcza po zimnych i deszczowych dniach, które utrudniają loty pszczół. Usposabiająco do występowania choroby wpływa usytuowanie pasiek na terenach nasłonecznionych. Chore pszczoły tracą zdolności lotne, pełzają przed ulem i, szybko padają. Tułów i odwłok martwych pszczół wypełniają larwy S. tricuspis, W ZSRR opisano przypadki porażenia 70÷80% pszczół i masowe zamieranie całych rodzin. Rozpoznanie. Opiera się na stwierdzeniu w pasiekach obecności much S. tricuspis oraż wykazaniu podczas sekcji parazytologicznej żerujących larw w tułowiu i odwłoku pszczół. Zapobieganie i zwalczanie choroby. Polega ono na malowaniu na biało daszków uli krochmalem z dodatkiem kontaktowych środków owadobójczych. Martwe pszczoły porażone przez pasożyty należy zakopać na głębokość co najmniej 20 cm. Leczenia brak.

Muszyce pszczół

Muszyce pszczół są następstwem pasożytowania larw niektórych gatunków much w hemo- limfie, tkankach tułowia i odwłoka pszczół. Rozwijające się larwy pasożyta powodują mechaniczne i chemiczne uszkodzenie tkanek żywiciela, co prowadzi do padania zarażonych owadów. Muszyce występują w ciepłych porach roku. Maksymalne ich nasilenie przypada na lato. Za wyjątkiem senotainiazy i inwazji Meloloncha ronnei nie powodują one większych strat w rodzinie. Choroba dotyczy pszczół zbieraczek, które zarażają się podczas lotu lub w trakcie zbierania pyłku i nektaru (fizocefaloza). W przebiegu inwazji nie występują charakterystyczne dla inwazji danym gatunkiem muchy objawy chorobowe. Do głównych objawów klinicznych należy utrata zdolności lotnych, niekiedy porażenie skrzydełek. Zarażone owady szybko padają. W rozpoznaniu choroby bardzo duże usługi oddaje sekcja parazytologiczna chorych pszczół i badanie mikroskopowe larw pasożytów. Rozpoznanie kliniczne na podstawie objawów chorobowych nie jest możliwe. Bardzo pomocne w rozpoznaniu jest również stwierdzenie występowania dorosłych much na terenie pasieki. Muszyce u pszczół są wywołane przez następujące gatunki much: Senotainia tricuspis (rodzina Tachinidae). Larwy muchy pasożytują w hemolimfie żywych pszczół, po ich padnięciu w mięśniach tułowia i narządach wewnętrznych odwłoka, Physocephala vittata (rodzina Conopidae). Larwy odżywiają się hemolimfą i tkankami narządów wewnętrznych pszczół, Melaloncha ronnei (rodzina Phoridae). Larwy pasożytują w tkankach tułowia. Mogą one rozwijać się również w martwych pszczołach, Drosophila brusckii Larwy pasożytują w narządach wewnętrznych pszczół, Sarcophaga surrubea (rodzina Sarcophagidae). Larwy porażają mięśnie i narządy wewnętrzne pszczół, Rondamioestrus apivorus (rodzina Tachinidae). Larwy pasożytują w tkankach tułowia pszczół. Muszyce rzekome pszczół (Pseudomyases) są wywołane przez larwy, które żerują na martwym czerwiu lub pszczołach. Opisano muszyce rzekome wywołane przez: Sarcophaga nigriventris (rodzina Sarcophagidae), Phora incrassata (rodzina Phoridae), Helomyza serrata (rodzina Helomyzidae), Tephroclamys canescens (rodzina Helomyzidae).

Inwazja wachlarki

Samice wachlarki (Stylops mellites, S. aterrimuś) pasożytują w tkankach miękkich tułowia pszczół, larwy tego pasożyta w jamie ciała czerwia. Inwazje wachlarki występują rzadko i dotyczą niewielkiej liczby pszczół w rodzinie. Przypadki inwazji wachlarki opisano w Polsce w pasiekach w okolicach górskich, w Czechosłowacji i ZSRR. Etiologia. U wachlarki Stylops mellite (podgromada Pterygogenea, rząd Strepsiptera, rodzina Stylopidae) występuje daleko posunięty dymorfizm płciowy. Samce,o długości ciała 4 mm, mają dwie pary skrzydełek, pierwsza para dobrze rozwinięta, druga szczątkowa. Samice wyglądem zewnętrznym przypominają larwę. Nie mają one oczu, odnóży i skrzydełek. Prowadzą pasożytniczy tryb życia na odwłoku pszczół. Zapłodnione samice rodzą drobne, bardzo ruchliwe larwy, które po przedostaniu się do komórek z czerwiem wnikają szybko pod oskórek larw pszczelich. Tam odżywiają się hemolimfą na drodze osmozy. Porażony czerw przechodzi wszystkie stadia rozwojowe. Po opuszczeniu komórek plastra przez młode pszczoły, samce opuszczają ciało pszczół, samice zaś wysuwają z ciała owada, przez błony międzysegmentalne przedni odcinek swojego ciała. Samce zapładniają samice w ciele pszczół. Patogeneza. Larwy pasożytujące na czerwiu powodują wystąpienie tzw. stylopizacji. Polega ona na upodobnieniu się narządów gębowych i głowy oraz innych narządów ciała samca do samicy. I tak u pszczół robotnic występuje zanik a nawet całkowity brak narządów służących do zbierania pyłku, zmniejszenie i zanik żądła. Zmienione w ten sposób robotnice niechętnie pracują lub zaprzestają zupełnie zbierania nektaru i pyłku. Zarażone pszczoły są osłabione, niespokojne i szybko padają. Przebieg i objawy choroby. Choroba szerzy się za pośrednictwem zarażonego czerwia i pszczół. U chorych pszczół obserwuje się rozdęcie odwłoków, ociężałość i niechęć do pracy. Na skutek stylopizacji robotnice pracują riiało efektywnie. Między pierścieniami tułowia zarażonych owadów prześwitują białe główki pasożytów. Rozpoznanie. Wystąpienie stylopizacji, która jest objawem patognomonicznym choroby i obecności pasożytów, pozwala na rozpoznanie choroby. Leczenie, zwalczanie i zapobieganie inwazji wachlarki nie zostało dotychczas opracowane.

Rozpoznanie inwazji larw oleić

Charakterystyczne zachowanie się chorych pszczół nasuwa podejrzenie inwazji larw oleić. Przy dokładnym oglądaniu pszczół, nawet okiem nieuzbrojonym, stwierdza się na grzbietowej powierzchni tułowia i odwłoka czarne (M. variegatus) lub żółte (M. cicatricosus), cienkie, długie larwy. Zwalczanie polega na szybkim usuwaniu z ula i niszczeniu martwych pszczół oraz na likwidacji pasożyta na żywych pszczołach przez odymianie rodzin dymem tytoniowym lub eksponowanie na działanie naftaliny. Odymianie dymem tytoniowym przeprowadza się w sposób identyczny jak w braulozie. Zabieg odymiania powtarza się w odstępach 3÷5-dniowych. Naftalinę należy rozsypać w cienkiej warstwie na dnie ula (5÷10g/pień) i usunąć dopiero po likwidacji zarażenia. W razie wystąpienia niepokoju i padania pszczół wskazane jest zmniejszenie dawki naftaliny i wstawianie jej do ula wyłącznie na noc.