Category: Leczenie

Patogeneza inwazji larw

Inwazje larw oleić występują u pszczół dość często i przy masowym występowaniu (do 100 larw na jednej pszczole) powodują poważne straty w rodzinie. Trójpazurkowce M. vańegatus i M. cicatricosus wciskają się pod pierścienie chitynowe tułowia i odwłoka, przegryzają błony międzysegmentalne i żywią się hemolimfą. Zarażone pszczoły słabną, niekiedy tracą zdolności lotne i szybko padają wśród niezbornych ruchów ciała. Po śmierci żywiciela larwy przenoszą się na zaczerwione plastry, gdzie po przejściu następnego stadium rozwojowego, żywią się jajami i młodym czerwiem. Trójpazurkowce giną na ciele pszczoły po 2+3 tygodniach i opadają na dno ula. Rozprzestrzenianie choroby. Pasożyty przynoszą do ula wyłącznie zbieraczki zarażone pasożytem podczas zbierania nektaru i pyłku. Rzadziej zarażają się pszczoły nielotne przez kontakt bezpośredni z zarażonymi zbieraczkami. Przebieg i objawy choroby. Więcej pasożytów występuje w pierwszej połowie lata. Liczba pszczół w rodzinie, porażonych przez pasożyty, może wahać się od kilkuset do kilku tysięcy. Chore pszczoły są niespokojne i starają się tylnymi nóżkami usunąć pasożyty z tułowia i odwłoka. Niekiedy przewracają się na grzbiet i kręcą w kółko. W miarę trwania inwazji pszczoły tracą zdolności lotne, są niespokojne, słabną i giną. Opisano przypadki wymarcia całych rodzin.

Leczenie warrozy

W leczeniu warrozy są stosowane metody biologiczne i chemiczne. Jedynie łączne stosowanie obydwu metod zmniejsza nasilenie inwazji V. jacobsoni w zarażonych rodzinach. W metodach biologicznych wykorzystano predylekcję pasożyta do porażania czerwia trutowego. Z tych też względów metody biologiczne polegają na: usuwaniu części plastrów z czerwiem trutowym z ramek z następowym jego niszczeniem przez przetopienie, hodowli czerwia trutowego na tzw. ramce pracy (ramka z wyciętą woszczyną w dolnej części na wysokości 10 cm od dolnego brzegu ramki, w którą wstawiono susz zawierający komórki truto- we, względnie węzę z odciśniętymi zaczątkami komórek trutowych). Po zasklepieniu tego czerwia należy tę część plastra usunąć z ula i przetopić, ograniczeniu czerwienia matki. W tym celu należy podzielić gniazdo na trzy części i izolować matkę w każdej części na 1 -2 niezaczerwionych plastrach przez 6 dni. Zaczerwiony plaster po zasklepieniu jest usuwany z ula. Takie postępowanie likwiduje do 77% pasożytów w rodzinie, termoterapii pszczół w komorach termicznych o temperaturze 43-49°C i wilgotności względnej 20-30% przez 10-12 minut, lub w 40°C przez 15-25 minut, stosowanie pułapek. Na przykład usytuowanie na dennicy blaszanej brytfany pokrytej metalową siatką o średnicy oczek 4 mm, którą raz w tygodniu usuwa się z ula i odkaża przez wypalanie. Preparaty chemiczne zalecane w terapii warrozy działają wyłącznie na samice V. jacobsoni poza komórkami plastrów z zasklepionym czerwiem. Ich skuteczność wynosi 70-90%. Leki należy stosować kilkakrotnie, najlepiej wczesną wiosną i późną jesienią przy braku czerwia w rodzinie. W rodzinach z czerwiem w celu zwiększenia skuteczności leków należy czerw usunąć lub odsklepić, względnie leczyć rodziny po przesiedleniu na plastry z suszem. Leczenie należy przeprowadzić we wszystkich rodzinach w pasiece, co zapobiegnie przenoszeniu zarażenia przez błądzące robotnice i trutnie. Do najczęściej stosowanych leków należy: fenotiazyna, warroazin, sineacar, warostan, warroa- tin, kelthane, folbeks, tymol, K-79 (Chlordimeform, Pestanal R),acaratox, naftalina, tedion, milbex, micasin, danikat, siarka, mentol i kwas mrówkowy.Należy pamiętać, że niektóre leki wpływają niekorzystnie na czerwienie matek (fenotiazyna, naftalina), żywotność czerwia i zachowanie się pszczół (warrostan, siarka). Niektóre leki działają jedynie w pewnych granicach temperatur.

Badanie pszczół metodą flotacji

Od 200 do 300 robotnic, najlepiej obsiadujących plastry z czerwiem odkrytym, przenosi się do naczynia z wodą z dodatkiem detergentu (np. płyn Ludwik 1 ml + 100 ml wody) i wytrząsa przez 5-10 minut. Po usunięciu pszczół z naczynia na jego dnie można oglądać osadzone pasożyty. Ruttnęr zaleca użycie zamiast wody benzyny, oraz przesączenie wytrząsanej zawartości przez sitko o średnicy oczek 4 mm. Uzyskany w ten sposób przesącz należy ponownie przesączyć przez białe płótno, na którym osądzają się pasożyty.Badanie zmiotków i osypu zimowego jest najtańszą i prostą metodą, która jest zalecana również jako metoda kontrolna w pasiekach hodowlanych i reprodukcyjnych. W jesieni dno ula pokrywa się sztywnym jasnym papierem. Ruttner zaleca pokrycie papieru od góry siatką o średnicy oczek 4 mm rozpiętą na ramce, co umożliwi oddzielenie martwych pszczół i większych cząsteczek osypu od obumarłych pasożytów, które odpadają z robotnic w czasie zimowli. Na wiosnę zbiera się zmiotki z wkładki i ogląda pod lupą lub bada metodą flotacji w następujący sposób: rozdrobnione zmiotki należy zalać olejem jadalnym (masa właściwa 0,9 g/cm3) w stosunku 1:10 i wytrząsa trzykrotnie przez 30 s i następnie odstawia na 5 minut. Po tym czasie na powierzchnię oleju wypływają V. jacobsoni, B. coeca i elementy ciała pszczół. Olej po przefiltrowaniu przez gęste płótno można użyć ponownie. Zamiast oleju można stosować wodę o temperaturze 45-50°C, benzynę lub eter. Wtedy pasożyty opadają na dno w postaci osadu, z którego sporządza się na szkiełku podstawowym preparat i ogląda pod lupą.

Diagnostyczne stosowanie leków

Leki akarycydne powodują odpadanie pasożytów z pszczół na wkładkę (papier biały, bibuła) włożoną na dennicę lub wsuniętą przez wylotek. W celu uniknięcia skażenia miodu preparatem akarycydnym, badanie przeprowadza się w okresie bezpożytkowym. Najczęściej w celach diagnostycznych jest stosowany sineacar (diagvar), folbex, fenotiazyna i stężony kwas mrówkowy. Sineacarem opyla się pszczoły w uliczkach między plastrami oraz plastry z czerwiem i pszczołami. Jednorazowa dawka preparatu wynosi 50-100 g. Opylanie przeprowadza się wieczorem, a na drugi dzień rano usuwa się z ula wkładkę, na której obok sproszkowanego preparatu widoczne Śą pasożyty. Dokładniejszą identyfikację pasożytów umożliwia oglądanie zawartości wkładki pod lupą. W celu zwiększenia kontaktu pszczół z preparatem można zalecać po zastosowaniu preparatu podkurzenie rodziny przez wylotek kilkoma kłębami dymu z podkurzacza. Tlący pasek folbeksu należy włożyć między skrajny plaster a ścianę ula i zamknąć ul na 30 minut. Przed zabiegiem dennicę wykładamy papierem lub wsuwamy wkładkę przez wylotek i uszczelniamy ul. Pasożyty widoczne okiem nieuzbrojonym występują na wkładce. Dym ze spalanej w podkurzaczu fenotiazyny (1,5 g) wdmuchuje się przez wylotek (70-80 kłębów) i zamyka ul na 30 minut. Po tym czasie należy usunąć wkładkę i badać jej zawartość na obecność pasożytów. Po wyłożeniu dennicy białym papierem wstawia się do ula naczynie z knotem zawierające stężony kwas mrówkowy (180 ml/rodzinę) jak najbliżej części gniazdowej na okres 2 tygodni. Szybkość parowania (10 ml/dobę) należy ustalić za pomocą knota. Po 14 dniach usuwa się wkładkę i bada zawartość na obecność V. jacobsoni. Również w celach diagnostycznych wskazane jest wkładanie do ula wkładki po zawiązaniu kłębu zimowego, którą usuwa się na wiosnę przed pierwszym oblotem. Zebrany z wkładki osyp bada się metodą flotacji w laboratorium. W badaniach należy odróżnić V. jacobsoni od Braula coeca. Ciało B. coeca jest podłużnie owalne o wymiarach 1,5 x 1,0 mm. Braula ma któtką i szeroką głowę i tułów, prawie kulisty odwłok, trzy pary odnóży i zabarwienie ceglastoczerwone. Ponadto przy inwazji B. coeca występują charakterystyczne zmiany na zasklepach. Badanie laboratoryjne w kierunku warrozy obejmuje: próbę termiczną z żywymi pszczołami, badanie pszczół metodą flotacji oraz badanie zmiotków z dennicy i osypu zimowego. Próba termiczna z żywymi pszczołami polega na umieszczeniu 100-200 nielotnych robotnic w zasiatkowanej klateczce lub naczyniu szklanym w termostacie o temperaturze 46-49°C i wilgotności względnej 20-30% na okres 15 minut. Pod wpływem temperatury roztocza odpadają z pszczół i są dobrze widoczne ha bibule, na której ustawiono klateczkę oraz na dnie naczynia szklanego.

Leczenie choroby roztoczowej

W leczeniu choroby roztoczowej lekami z wyboru są Folbex i tymol. Folbex. Leczenie rodzin za pomocą Folbexu wskazane jest w okresie wiosennej wymiany pszczół (od początku kwietnia do końca maja). Folbex jest kontaktowym środkiem akarycydnym, który działa wyłącznie na wędrujące postacie pasożyta. Zabieg odymiania rodziny powtarza się ośmiokrotnie w odstępach tygodniowych. Zabieg wykonuje się wieczorem po ustaniu lotu pszczół po uprzednim przygotowaniu ula. Polega on na usunięciu 2÷3 skrajnych plastrów (odstęp między ostatnim plastrem i ścianą ula powinien wynosić 10 cm), uszczelnieniu wylotu (szmatą, gazą lub papierem) i szczelin (glina). Następnie należy wstawić do ula tlący pasek Folbexu i zamknąć ul na 30 minut, a następnie ul przewietrzyć otwierając okienko wylotowe i okienko kontrolne. W rodzinach o dużej liczbie pszczół należy silnie poszerzyć gniazdo, w idach nadstawkowych zaś ustawić nadstawkę. W przypadku osypywania się pszczół w trakcie zabiegu, zabieg należy przerwać, ul przewietrzyć i osypane pszczoły po wygarnięciu na papier ułożyć w cienkiej warstwie na powietrzu.

Leczenie i odkażanie w chorobie zarodnikowcowej

Leczenie.Lekami z wyboru są: Fumidil B, Fumagillin DHC, Nosemack i lekosept. Fumidil B, Fumagillin stosuje się w dawce 2,0 g/51 syropu cukrowego (1:1). Rodziny otrzymują codziennie przez 2÷3 tygodnie po 0,25 1 syropu leczniczego. W cieście miodowo-cukrowym stężenie leku wynosi 1,0 g/1 kg. Do spryskiwania plastrów i wnętrza ula wystarcza 0,5-0,751 syropu leczniczego. Rodziny, które dobrze wybierają pokarm, można podkarmić po 11 syropu leczniczego w odstępach 2-3-dniowych. Syropem leczniczym można też opryskać pszczoły, ramki i wnętrze uli w odstępach 3-dniowych, 4-krotnie na wiosnę po ustaleniu się cieplej pogody i w jesieni przed uzupełnieniem zapasów zimowych. Przed leczeniem należy przesiedlić rodziny na ramki z węzą. Wtedy syrop leczniczy podaje się codziennie w podkarmiaczkach w dawce 1,01/rodzinę, lub co drugi dzień w dawce 2,01/rodzinę. Pszczoły przesiedla się w czerwcu lub lipcu w przerwie między pożytkami. Lekosept (Enteroseptol) jest stosowany w dawce 0,25 g/1 syropu codziennie przez 6 kolejnych dni po 0,5 1 na rodzinę. Łączna dawka syropu leczniczego dla rodziny wynosi 3 1. Niemczuk zaleca sulfaguanidynę w ilości 0,5 g/1 syropu (1:1), wstawianego przez 3 dni w chorych pniach. Forma podania leków zależy od występowania pożytku. Podkarmianie syropem leczniczym, który pobudza rozwój czerwia nie jest wskazane przy braku wczesnego pożytku. W tym przypadku leki należy podawać w cieście miodowo-cukrowym lub opryskiwać wnętrze ula i plastry syropem leczniczym. Odkażanie. Najlepszym środkiem odkażającym przy chorobie zarodnikowcowej jest kwas octowy lodowaty lub pary tego kwasu. Ule, sprzęt i narzędzia pasieczne po mechanicznym oczyszczeniu z wosku i kitu należy odkazić kilkakrotnie kwasem octowym lodowatym, lub wypalić do zbrązowienia drewna. Plastry odkaża się w parach kwasu octowego lodowatego w temp. 15÷20° C przez okres tygodnia w zamkniętych skrzyniach, uszczelnionych nadstawkach, ulach lub workach stylonowych. Plastry po dokładnym przewietrzeniu można używać ponownie. Na 10 plastrów ramek wielkopolskich potrzeba 150 ml kwasu, na 10 plastrów ramek dadanta lub warszawskiego poszerzonych 100 ml kwasu. Toczek po posypaniu wapnem palonym lub zlaniu mlekiem wapiennym należy przekopać. Spory N. apis w miodzie lub syropie niszczy się przez zagotowanie. Zapobieganie chorobie polega na: przeznaczeniu do zimowli jedynie silnych rodzin o dużej liczbie młodych pszczół, zapewnieniu rodzinom dobrych warunków do przezimowania (suche i ciepłe gniazda, spokój), zapobieganiu rabunkom i błądzeniom pszczół, zaopatrzeniu rodzin w lekko strawny pokarm, wprowadzaniu do pasiek zdrowych matek pochodzących ze zdrowych rodzin, przestrzeganiu zasad higieny, podkarmianiu rodzin w okresach bezpożytkowych, systematycznej wymianie plastrów. Plastry z rodzin chorych lub podejrzanych o chorobę można stosować po uprzednim odkażeniu, wykluczeniu z hodowli rodzin chorych lub podejrzanych o chorobę.

Rozpoznanie i leczenie kiślicy

O rozpoznaniu choroby decyduje wynik badania klinicznego i laboratoryjnego (izolacja Str. faecalis). Rozpoznanie różnicowe. Należy wykluczyć kiślicę i chorobę woreczkową czerwia. Decydującą rolę w rozpoznaniu różnicowym, oprócz badania klinicznego, odgrywa badanie laboratoryjne. U czerwia chorego na kiślicę w postaci kwaśnej prześwituje przez oskórek aparat tchawkowy i skupiska Str. pluton w jelicie środkowym. Masa zamarłego czerwia daje się wyciągać w krótkie, grube nitki. W postaci gnilnej chory czerw wydziela woń gnijącego mięsa. Badanie laboratoryjne wykazuje obecność Str. pluton, w przypadku zaś zakażeń wtórnych Str. faecalis i B, alveu W chorobie woreczkowej czerwia najczęściej zamiera czerw zasklepiony. Martwy czerw przypomina woreczek z zaznaczoną segmentacją zewnętrzną ciała w odcinku przednim. Nie wydziela zapachu lub lekko kwaśną woń. Badanie bakteriologiczne ma wynik ujemny. Zapobieganie i zwalczanie. Zapobieganie chorobie polega na przestrzeganiu zasad higieny, niedopuszczeniu do zaziębienia i niedożywienia czerwia. Chore rodziny należy wysiarkować, a ule, sprzęt i narzędzia pasieczne odkazić 2% ługiem sodowym. Leczenie. Pewne efekty uzyskano po stosowaniu leków zalecanych w leczeniu kiślicy.

Preparaty przędziorkobójcze

Roztoczol ekstra płynny 20, Roztoczol ekstra zawiesinowy 30 — preparaty przędziorkobójcze, zawierają tetradifon. Roztoczol płynny jest toksyczny dla pszczół. Stosuje się go na tydzień przed kwitnieniem lub po opadnięciu kwiatów. Azotox, substancja czynna DDT, działa trująco na drodze kontaktowej i pokarmowej. LD50 przy działaniu doustnym wynosi 102,64±15,32 ppm, przy stosowaniu na naskórek 91,92±7,91 ppm. Toksyczność preparatu wzrasta w niższych temperaturach. Powoli rozkłada się pod wpływem temperatury i światła. Śmierć pszczół następuje po kontakcie z chmurą preparatu w polu. Po kilkunastu godzinach op oprysku, opryskane rośliny nie są toksyczne dla pszczół. Gamexon (HCH) — substancją czynną jest izomer gamma HCH. Jest on trucizną kontaktową pokarmową i gazową. Przy działaniu gazowym dawka toksyczna dla pszczoły wynosi 0,44/ug, przy działaniu na naskórek 1,834+0,184 ppm, przy działaniu doustnym 0,968±0,158 ppm. Rośliny opylane lub opryskiwane zachowują toksyczność przez 3+4 dni. Mgławik, Ditox – są to mieszaniny DDT i HCH. Są toksyczne dla pszczół. W Polsce środki owadobójcze, w skład których wchodzi DDT i HCH nie są obecnie stosowane. Zatrucia wywołane przez fungicydy. Środki grzybobójcze są szeroko stosowane na plantacjach, uprawach polowych, do odkażania nasion i ziarna, odkażania gleby i ochrony składowanych w magazynach produktów pochodzenia roślinnego i przemysłowego. Większość z nich nie jest szkodliwa dla pszczół. Zagrożenie dla pszczół stanowi nieodpowiednie stosowanie następujących fungicydów: Kaptan zawiesinowy 50 — preparat do opryskiwania, zawierający 50% kaptanu. Jest stosowany głównie w sadownictwie. Klasa toksyczności III, okres prewencji 10 godzin. Nie należy go stosować w okresie lotu pszczół na pożytek. Cynkomiedzian – zawiera 32% zinebu i 12% tlenochlorku miedziowego. Stosowany jest w zwalczaniu mikoz w sadownictwie, warzywnictwie, uprawach polowych i hodowli roślin ozdobnych. Klasa toksyczności V. Cynkotox – zawiera 65% zinebu. Klasa toksyczności IV. Nie należy go stosować w okresie lotu pszczół. Euparen – zawiera 50% dichlorfuanidu. Klasa toksyczności IV. Stosowany do opryskiwania roślin sadowniczych i warzywniczych. Karathane 25 (Caprane) — zawiera 25% dinokarpu. Klasa toksyczności IV. Stosowany do zwalczania mikoz w sadach, warzywnikach i uprawach polowych. Luxan-Maneb 80, Polyram M 80 — zawierają maneb. Klasa toksyczności IV. Syllit i Venturol — zawierają dodynę. Klasa toksyczności IV. Są stosowane głównie w sadownictwie. Miedzian 50 — zawiera tlenochlorek miedzi. Klasa toksyczności IV. W postaci pylistej może powodować zatrucia u zbieraczek. Nie należy przeprowadzać Zabiegów ochrony roślin w okresie lotu pszczół. Sadoplon 75 — zawiera 75% tiouramu. Klasa toksyczności IV. Stosowany w sadownictwie, warzywnictwie i na uprawy roślin przemysłowych. Morestan — zawiera 75% chinometionatu. Klasa toksyczności IV. Jest używany w zwalczaniu mączniaków w uprawach polowych, warzywnikach i plantacjach roślin leczniczych. Polyram-Combi — zawiera około 80% metiramu. Klasa toksyczności IV. Stosowany na uprawy połowę i w warzywnictwie. Siarkol i Thiovit – preparaty te zawierają 80% siarki. Klasa toksyczności IV. Nie powinny być stosowane w okresie lotu pszczół.

Preparaty owadobójcze

Sadofos płynny 30, stosowany do zwalczania gryzących i ssących szkodników upraw potowych, warzyw i roślin ozdobnych. Zawiera 30% melationu. Bardzo trujący dla pszczół. LD5 0 przy działaniu doustnym wynosi 6,11±0,77 ppm, przy działaniu na oskórek 5,168±0,169 ppm, przy umieszczeniu owada na opryskanej powierzchni 169,8± 16,1/ag/100 cm2. Opryski należy przeprowadzać co najmniej 5+6 dni przed kwitnieniem. Klasa toksyczności II, okres prewencji 2 dni. Toksyczność preparatu wzrasta w temperaturze powyżej 20°C. Anthio — zawiera 25% formotionu. W postaci emulsji wodnej jest używany do zwalczania mszyc i przędziorków w uprawach sadowniczych i warzywniczych. Klasa toksyczności II, okres prewencji 14 dni. Może przechodzić do nektaru. Sapecron 50 EC i Enolofos 50 – zawierają chlorfenwinfos. Klasa toksyczności III, okres prewencji 1 dzień. Sapecron jest stosowany do zwalczania stonki ziemniaczanej, Enolofos do zwalczania szkodników upraw potowych. Metasystox I forte – środek przędziorkobójczy i owadobójczy, zawiera demeton metylowy. Klasa toksyczności III, okres prewencji 14 dni. Przenika do nektaru. Ostatni zabieg agrochemiczny należy przeprowadzić co najmniej na 14 dni przed kwitnieniem. Ekatin i Intration – zawierają tiometan. Działają układowo i kontaktowo. Klasa toksyczności III, okres prewencji 14 dni. Stosowane do zwalczania owadów ssących i szkodników drzew owocowych, buraków i roślin ozdobnych. Trucizna przenika do nektaru. Metox płynny 30 – zawiera metoksychlor. Stosowany do zwalczania szkodników warzyw i sadów. Klasa toksyczności IV, okres prewencji 24 godziny. LD50 przy działaniu doustnym wynosi 800 ppm, przy działaniu.przez oskórek 80 ppm, zaś po umieszczeniu owada na opryskiwanej powierzchni 150/ug/100 cm2. Nie wolno go stosować w czasie kwitnienia roślin. Thiodan emulsja i Thiodan płynny – zawierają endosulfan. Działają na drodze kontaktowej i pokarmowej. Klasa toksyczności III, okres prewencji 5 dni. LD50 przy działaniu doustnym wynosi 18,14+0,10 ppm, przy działaniu na oskórek 21,68±0,80 ppm, po umieszczeniu owadów na opryskanej powierzchni 72,38±0,25/ug/100 cm2. Stosowane są na plantacjach truskawek i do ochrony warzywniczych upraw nasiennych. Despirol – zawiera 50% kelevanu. Klasa toksyczności IV, okres prewencji 0. Galecron 50 EC – zawiera 50% chlordimeformu. Klasa toksyczności IV, okres prewencji 0. Melipax płynny, Melipax pylisty i w aerozolu – zawierają chlorowany kamfen (toksafen). Klasa toksyczności IV. Zalecane do ochrony rzepaku i innych upraw owadopylnych w okresie kwitnienia. LD50 przy działaniu doustnym wynosi 521,0±68,79 ppm, przy działaniu na naskórek 145,3±6,68 ppm, zaś w przypadku umieszczenia pszczół na opryskiwanej powierzchni 3193.0±141/ig/100 cm2. Nogos 50 EC, Nogos 500 EC – zawierają dichlorfos (DDVP). Wykazują toksyczność kontaktową i oddechową. LD50 przy działaniu doustnym wynosi 0,29±0,01 ppm, przy działaniu na naskórek 0,65+0,013 ppm, zaś przy umieszczeniu pszczół na opryskiwanej powierzchni 0,41±0,013/ig/100 cm. Na roślinach roślinach rozkłada się szybko. Można go stosować na 2+3 dni przed zakwitnięciem roślin.

Preparaty w postaci płynnej

Karbatox pylisty i Karbatox zawiesina zawierają karbaryl, zaś Karbatox extra P zawiera karbaryl i chlorfenwinfos. Stosowane głównie w sadownictwie i warzywnictwie. Silne trucizny kontaktowe. Klasa toksyczności I, okres prewencji 7 dni. LD50 przy stosowaniu doustnym wynosi 1,49±0,16 ppm, przy działaniu na naskórek 33,94±2,91 ppm, po umieszczeniu pszczoły na powierzchni pokrytej preparatem 260,8±56,3pg/100 cm2. Przy bezpośrednim kontakcie zbieraczek z preparatami śmiertelność dochodzi do 100%. Elocron 50 WP – preparat do opryskiwania stosowany jest w zwalczaniu stonki ziemniaczanej i szkodników rzepaku. Zawiera 50% dioksakarbu. Klasa toksyczności I, okres prewencji 7 dni. Unden — zawiera 50% propoksuru. W formie zawiesiny wodnej stosowany do zwalczania stonki ziemniaczanej. Klasa toksyczności I, okres prewencji 2 dni. Lebaycid – preparat do opryskiwania, zawiera 50% fentionu. Klasa toksyczności I, okres prewencji 3 dni. LD50 przy działaniu pokarmowym wynosi 0,3/jg/pszczołę, przy działaniu naskórnym 0,5pg/owad, zaś przy umieszczeniu pszczoły na opryskanej powierzchni 17,3pg/100 cm2. Wskazane jest stosowanie preparatu na co najmniej 14 dni przed zakwitnięciem roślin. Owadofos płynny 50, Owadofos pylisty 5 — zawierają fenitrotion. Klasa toksyczności I, okres prewencji 3 dni. Są silnymi truciznami pokarmowymi i kontaktowymi dla pszczół. Zabiegi opylania należy przeprowadzać na tydzień przed zakwitnięciem roślin (sady, uprawy połowę, warzywniki). Tinox 25. Preparat stosowany w postaci wodnych roztworów do opryskiwania sadów i upraw polowych. Zawiera demephion. Klasa toksyczności I, okres prewencji 14 dni. Bi 58 EC, Rogor — preparaty fosfoorganiczne o działaniu kontaktowym i gazowym. Są stosowane głównie do zwalczania mszyc i przędziorków w sadach oraz uprawach warzyw. Zawierają dimetoat. LD50 przy działaniu pokarmowym wynosi 0,09 ppm, przy działaniu na oskórek 1,57±0,6 ppm. Klasa toksyczności I, okres prewencji 14 dni. Dawki zalecane do zwalczania szkodników opryskiem wielokrotnie przewyższają dawki toksyczne dla pszczół. Ostatni zabieg należy przeprowadzić co najmniej na 14 dni przed kwitnieniem. Nexion EC. 40 — zawiera bromofos. Klasa toksyczności II, okres prewencji 7 dni. LD50 przy stosowaniu doustnym wynosi 19,384±2,328 ppm, przy działaniu na naskórek 39,578±3,36 ppm. Padan 50 SP – preparat w proszku do sporządzania zawiesin wodnych. Zawiera 50% kartapu. Stosowany do zwalczania szkodników ziemniaków, fasoli i kukurydzy. Klasa toksyczności II, okres prewencji 7 dni. Kreozotol sodowy — zawiera sól sodową dwuortokrezolanu, Nitrosan — zawiera sól amonową dwuortonitrokrezolanu. Klasa toksyczności II, okres prewencji 7 dni. Służą do opryskiwania drzew i krzewów w okresie bezlistnym.